رفتن به محتوای اصلی
دانش

دانش؛ علم را بهتر بفهمیم

اینجا قرار نیست فقط از علم خبر بگیریم؛ قرار است آن را بفهمیم. در بخش دانش دانه، مفاهیم، پدیده‌ها و داستان‌های علمی را با زبانی روشن و قابل فهم روایت می‌کنیم؛ بدون ساده‌سازیِ بیش از حد و بدون پیچیده‌گویی.

علم به زبان ساده

پشت بسیاری از اتفاق‌هایی که هر روز می‌بینیم، سؤال‌های علمی جذابی وجود دارد. اینجا سراغ همین سؤال‌ها می‌رویم و پاسخ آن‌ها را با زبانی ساده، دقیق و قابل فهم روایت می‌کنیم.

همه مطالب علم به زبان ساده
جرم شناسی
علم به زبان ساده

شاهدان سبز؛ رازهای صحنه جرم

خزه‌ها، این گیاهان کوچک و کم‌توجه، می‌توانند نقش یک سرنخ دقیق جنایی را ایفا کنند. هر گونه خزه فقط در شرایط محیطی بسیار خاصی رشد می‌کند و به همین دلیل، وجود حتی تکه‌ای بسیار ریز از آن می‌تواند محل حضور یک فرد را مشخص کند. بررسی بیش از ۱۵۰ سال پرونده جنایی نشان می‌دهد که …

زهرا غفوری۳ دقیقه مطالعه
hell-creek-mosasaur-reconstruction
علم به زبان ساده

هیولاهای غول‌پیکر دریایی در آب‌های شیرین

موساسورها(Mosasaurs)خزندگان دریایی عظیمی بودند که بیش از ۶۶ میلیون سال پیش می‌زیستند، اما شواهد تازه نشان می‌دهد آن‌ها تمام عمر خود را در اقیانوس سپری نکرده‌اند. پژوهشگرانی که دندان یک موساسور کشف‌شده در داکوتای شمالی را بررسی کرده‌اند، نشانه‌های قوی‌ای یافته‌اند که برخی از این جانوران در رودخانه‌ها زندگی می‌کرده‌اند.

زهرا غفوری۵ دقیقه مطالعه
باکتری‌های دهان
علم به زبان ساده

کنترل تعادل میکروبی دهان با شناخت اجتماعات باکتریایی

تمام موجودات زنده برای بقا سازگار می‌شوند و باکتری‌ها نیز از این قاعده مستثنی نیستند. طی دهه‌های گذشته، برخی باکتری‌ها به‌تدریج نسبت به آنتی‌بیوتیک‌ها و مواد ضدعفونی‌کننده پرکاربرد مقاوم شده‌اند و چالش‌های جدی برای پزشکی و سلامت عمومی ایجاد کرده‌اند. درعین‌حال، شمار زیادی از گونه‌های باکتریایی نقشی مفید و گاه حیاتی در

زهرا غفوری۴ دقیقه مطالعه
دانشنامه

دانشنامه دانه

اگر دنبال پاسخ دقیق یک سؤال یا شناخت بهتر یک مفهوم علمی هستید، از دانشنامه‌ی دانه شروع کنید. مجموعه‌ای از مطالب مرجع که مفاهیم علمی را کوتاه، روشن و قابل فهم توضیح می‌دهند.

مشاهده دانشنامه

شگفتی‌های علم

علم فقط درباره‌ی فرمول‌ها و آزمایشگاه‌ها نیست. جهان پر از پدیده‌هایی است که حتی وقتی آن‌ها را می‌شناسیم، باز هم شگفت‌زده‌مان می‌کنند.

بیشتر بخوانید
3.1
شگفتی‌های علم

بازیافت باتری؛ راهی برای حفظ محیط زیست

به گزارش پایگاه علمی خبری دانه، بسیاری نمی‌دانند وقتی باتری‌های خانگی از کار می‌افتند با آن چه کنند؛ در نتیجه یا در کشوی خرت‌وپرت‌ها رها می‌شوند یا با تردید راهی سطل زباله می‌شوند. اما باتری‌های مرده واقعا به پایان راه نرسیده‌اند. پس از رسیدن به محل دفن زباله، می‌توانند فلزات سنگینی مانند کادمیوم و نیکل …

آیدا زمانی۳ دقیقه مطالعه
19.11
شگفتی‌های علم

مشتری کوچک

به گزارش پایگاه علمی خبری دانه، بدون تردید مشتری بزرگ‌ترین سیاره‌ی منظومه‌ی شمسی است اما اکنون با وجود داده‌های کاوشگر جونو ناسا، مشخص شد این سیاره اندکی کوچک‌تر از برآوردهای پیشین دانشمندان است. نشریه علمی Nature Astronomy در آخرین هفته از ماه ژانویه، مقاله‌ای بر اساس یافته‌های اخیر کاوشگر جونو ناسا منتشر کرد. دانشمند

آیدا زمانی۳ دقیقه مطالعه
مورچه
شگفتی‌های علم

فداکاری مورچه؛ بقای کلونی

جوامع مورچه‌ها مانند یک اندام بزرگ «ابراندامگان» به‌شدت یکپارچه عمل می‌کنند؛ جایی که هزاران فرد به شکلی هماهنگ همکاری می‌کنند، مشابه عملکرد هماهنگ سلول‌ها در یک بدن. به گزارش پایگاه علمی خبری دانه، پژوهشگران مؤسسه ISTA نشان داده‌اند که نوزادان مورچه که در آستانه مرگ هستند، بویی متمایز آزاد می‌کنند؛ درست شبیه سلول‌های آ

زهرا غفوری۴ دقیقه مطالعه
تاریخ و فلسفه علم

علم چگونه شکل گرفت؟

دانش امروز حاصل قرن‌ها پرسش، آزمون، خطا و تغییر نگاه انسان به جهان است. در این بخش، داستان ایده‌ها، کشف‌ها و بحث‌هایی را دنبال می‌کنیم که مسیر علم را تغییر داده‌اند.

مشاهده تاریخ و فلسفه علم
  1. تاریخ و فلسفه علم

    کشف قدیمی‌ترین عامل سفلیس در قاره آمریکا

    پژوهشگران با بازسازی ژنوم یک باکتری ۵۵۰۰ ساله از بقایای انسانی در کلمبیا، شواهدی تازه از حضور و تنوع‌یافتگی بیماری‌های شبه‌سفلیس هزاران سال پیش از دوره استعمار اروپا در قاره آمریکا ارائه کرده‌اند؛ کشفی که تاریخ تکامل این پاتوژن را به‌طور چشمگیری به عقب می‌برد. این مطالعه به سرپرستی پژوهشگران University of Lausanne نتای

  2. تاریخ و فلسفه علم

    نقش پنهان شکار در تحول پوشش گیاهی

    اروپا ده‌ها هزار سال پیش، بسیار پیش از آنکه نخستین مزارع شکل بگیرند، صحنه تعامل پیچیده انسان و طبیعت بوده است؛ تعاملی که اکنون شواهد علمی نشان می‌دهد بسیار عمیق‌تر و گسترده‌تر از آن چیزی بوده که پیش‌تر تصور می‌شد. با دانه همراه شوید تا تازه‌ترین یافته‌های علمی درباره نقش انسان‌های باستان در شکل‌دهی طبیعت …

  3. تاریخ و فلسفه علم

    پیوند شگفت‌انگیز اساطیر و تغییرات زمین‌شناسی

    پژوهشی تازه نشان می‌دهد معبد کارناک، یکی از بزرگ‌ترین و مهم‌ترین مجموعه‌های مذهبی جهان باستان، احتمالاً در مکانی ساخته شده که زمین به طور واقعی از دل آب سر برآورده است؛ رخدادی طبیعی که شباهتی چشمگیر با اسطوره‌های آفرینش در مصر باستان دارد و این باور را تقویت می‌کند که انتخاب محل این معبد، فراتر …

چهره‌های علم

پشت هر کشف بزرگ، انسانی با یک سؤال، ایده یا مسئله قرار دارد. در این بخش با دانشمندانی آشنا می‌شویم که مسیر علم را تغییر داده‌اند و با زندگی و دستاوردهایشان بیشتر آشنا می‌شویم.

مشاهده همه چهره‌ها

پرونده‌ی چهره‌های علمی دانه در حال تکمیل است؛ تا آن زمان می‌توانید مطالب مرتبط با تاریخ علم و دانشمندان تأثیرگذار را در بخش تاریخ و فلسفه‌ی علم دنبال کنید.

تاریخ و فلسفه علم
پیشنهاد

پیشنهاد دانه

اگر نمی‌دانید از کجا شروع کنید، این مطالب را پیشنهاد می‌کنیم؛ مجموعه‌ای از خواندنی‌های دانش‌محور که می‌توانند شروع خوبی برای کنجکاوی بیشتر باشند.

مشاهده مطالب بیشتر
25.1
تحلیل

ورزش؛ درمانی برای افسردگی

به گزارش پایگاه علمی خبری دانه، بر اساس پژوهشی که نشان می‌دهد ورزش کردن همراه با دیگران بیشترین مزایا را به همراه دارد، فعالیت‌های هوازی مانند دویدن، شنا یا رقص می‌توانند به‌عنوان درمان خط اول برای افسردگی و اضطراب خفیف در نظر گرفته شوند. روزنامه گاردین در گزارشی تازه شرح می‌دهد که دانشمندان با بررسی …

آیدا زمانی۳ دقیقه مطالعه
پزشکی در دوران قاجار copy (1)
گزارش

پزشکی در عصر قاجار؛ روایت یک تحول

پزشکی در ایرانِ دوران قاجار، پیش از آن‌که به یک نظام علمی و آموزشی تبدیل شود، بیشتر بر پایه‌ی تجربه، سنت و انتقال سینه‌به‌سینه‌ی دانش استوار بود. حکیمان با تکیه بر طب مزاجی، گیاهان دارویی و روش‌هایی مانند حجامت و فصد، نقش اصلی درمان را بر عهده داشتند. در این ساختار، پزشکی نه یک نهاد …

آیدا زمانی۴ دقیقه مطالعه
سیناپس
تحلیل

تخریب ارتباطات عصبی علت آلزایمر

پژوهش تازه‌ای نشان می‌دهد بیماری آلزایمر ممکن است با فعال‌کردن یک «کلید مولکولی» مشخص، مغز را فریب دهد تا ارتباطات عصبی خود را از بین ببرد؛ فرآیندی که به‌طور مستقیم به تخریب حافظه منجر می‌شود. این مطالعه که در مؤسسه علوم اعصاب وو تسای دانشگاه استنفورد انجام شده، نشان می‌دهد تجمع آمیلوئید بتا و التهاب …

زهرا غفوری۳ دقیقه مطالعه
18.11
تحلیل

خیال‌پردازی میمون‌ها

به گزارش پایگاه علمی خبری دانه، به تازگی در مجله Science خلاصه‌ای از یک پژوهش برای فهم توانایی تظاهر در میمون‌ها منتشر شد. طی این پژوهش، دانشمندان با طراحی یک مهمانی چای خیالی سعی داشتند توانایی تظاهر در میمون‌ها را آزمایش کنند. آدیتی راماکریشنان، خبرنگار حوزه علم خبرگزاری آسوشیتدپرس، در این باره می‌نویسد: بیشتر کودکان

آیدا زمانی۳ دقیقه مطالعه
جمجمه، زند زبرین و استخوان‌های ران (از چپ به راست): شامپانزه، Sahelanthropus و Australopithecus (عکس از Scott Williams از دانشگاه نیویورک، Jason Heaton از دانشگاه آلاباما بیرمنگام)
تحلیل

فرضیه قدیمی‌ترین نیاکان انسان

به گزارش پایگاه علمی خبری دانه، به تازگی روزنامه گاردین گزارشی از پژوهش‌های تازه بر روی فسیل کشف‌شده در کشور چاد منتشر کرد که در آن به رغم تداوم تردیدها، فرضیه قدیمی‌ترین «نیاکان انسان» تقویت می‌شود. در این گزارش آمده است: در فصل‌های مبهم آغازین داستان انسان، نیاکانی ناشناخته وجود دارد که گذار عمیق از …

آیدا زمانی۴ دقیقه مطالعه
فسیل
تحلیل

فسیل‌ها دنیای اطلاعات پنهان

پژوهشگران دانشگاه نیویورک با شناسایی هزاران مولکول زیستی در استخوان‌های فسیل‌شده جانوران باستانی نشان داده‌اند که فسیل‌ها فقط بقایای ظاهری نیستند، بلکه اطلاعات دقیقی از تغذیه، بیماری و محیط زندگی موجودات پیشاتاریخی را در خود حفظ کرده‌اند. به گزارش پایگاه علمی خبری دانه، این پژوهش که نتایج آن در نشریه Nature منتشر شده،

زهرا غفوری۳ دقیقه مطالعه

هر روز فرصتی برای بیشتر دانستن

مطالب دانش‌محور و خواندنی‌های منتخب دانه را در خبرنامه دریافت کنید و هر بار با یک موضوع تازه، کنجکاوی‌تان را دنبال کنید.