رفتن به محتوای اصلی
دانش

علم به زبان ساده

پشت بسیاری از اتفاق‌هایی که هر روز می‌بینیم، سؤال‌های علمی جذابی وجود دارد. اینجا سراغ همین سؤال‌ها می‌رویم و پاسخ آن‌ها را با زبانی ساده، دقیق و قابل فهم روایت می‌کنیم.

جرم شناسیعلوم پایه

شاهدان سبز؛ رازهای صحنه جرم

خزه‌ها، این گیاهان کوچک و کم‌توجه، می‌توانند نقش یک سرنخ دقیق جنایی را ایفا کنند. هر گونه خزه فقط در شرایط محیطی بسیار خاصی رشد می‌کند و به همین دلیل، وجود حتی تکه‌ای بسیار ریز از آن می‌تواند محل حضور یک فرد را مشخص کند. بررسی بیش از ۱۵۰ سال پرونده جنایی نشان می‌دهد که …

hell-creek-mosasaur-reconstructionعلوم پایه

هیولاهای غول‌پیکر دریایی در آب‌های شیرین

موساسورها(Mosasaurs)خزندگان دریایی عظیمی بودند که بیش از ۶۶ میلیون سال پیش می‌زیستند، اما شواهد تازه نشان می‌دهد آن‌ها تمام عمر خود را در اقیانوس سپری نکرده‌اند. پژوهشگرانی که دندان یک موساسور کشف‌شده در داکوتای شمالی را بررسی کرده‌اند، نشانه‌های قوی‌ای یافته‌اند که برخی از این جانوران در رودخانه‌ها زندگی می‌کرده‌اند.

باکتری‌های دهانعلوم پایه

کنترل تعادل میکروبی دهان با شناخت اجتماعات باکتریایی

تمام موجودات زنده برای بقا سازگار می‌شوند و باکتری‌ها نیز از این قاعده مستثنی نیستند. طی دهه‌های گذشته، برخی باکتری‌ها به‌تدریج نسبت به آنتی‌بیوتیک‌ها و مواد ضدعفونی‌کننده پرکاربرد مقاوم شده‌اند و چالش‌های جدی برای پزشکی و سلامت عمومی ایجاد کرده‌اند. درعین‌حال، شمار زیادی از گونه‌های باکتریایی نقشی مفید و گاه حیاتی در

pi-number-infinite-spiralعلوم پایه

از عدد π تا سیاه‌چاله‌ها

فرمول‌های ظریف و هوشمندانه‌ای که سرینیواسا رامانوجان بیش از یک قرن پیش برای محاسبه عدد(π) ارائه کرد، امروز به شکلی غیرمنتظره در قلب فیزیک مدرن دوباره ظاهر شده‌اند. پژوهشگران مؤسسه علوم هند (IISc) دریافته‌اند که همان ساختارهای ریاضی نهفته در این فرمول‌ها، پدیده‌هایی واقعی مانند آشفتگی سیالات، نفوذپذیری مواد و حتی ویژگی‌

حس سرماعلوم پایه

حسگرهای سرما در بدن؛ از پوست تا اندام داخلی

همه ما این را تجربه کردیم سرمایی که روی پوست حس می‌کنیم با احساسی که هنگام تنفس هوای یخ‌زده یا نوشیدن یک مایع سرد داریم، کاملاً متفاوت است. هر نوع بافت مسیرهای زیستی خاص خود را برای تشخیص تغییرات دمایی فعال می‌کند. این سؤال پیش می‌آید که چرا سرما روی پوست و درون بدن متفاوت …

سوگیری افزونگی تجمعیCumulative Redundancy Biasعلوم شناختی

فرآیندهای ناهشیار و باورهای افراطی درباره نتایج انتخابات

وقتی دونالد ترامپ در جریان انتخابات ریاست‌جمهوری سال ۲۰۲۰ آمریکا خواستار توقف شمارش آرا شد، موجی از باور به تقلب انتخاباتی در میان مردم شکل گرفت. برخی این ادعاها را در فضای مجازی مطرح کردند و برخی دیگر در ۶ ژانویه ۲۰۲۱ به ساختمان کنگره یورش بردند. به گزارش پایگاه علمی خبری دانه، تا کنون …

الگوریتم‌های شخصی‌سازی‌شدهعلوم شناختی

اعتماد‌به‌‌نفس‌ کاذب توسط هدایت دیجیتال

به گزارش پایگاه علمی خبری دانه، طی گزارشی که در مجله Journal of Experimental Psychology: General منتشر شده است، الگوریتم‌های شخصی‌سازی‌شده ممکن است پنهانی روند یادگیری انسان را مختل کنند و او را (حتی بدون هیچ دانش پیشین از موضوع) به سمت دالانه‌های باریک اطلاعاتی بکشانند. شرکت‌کنندگان در این مطالعه هنگام استفاده از سرنخ

9.1فناوری

پِرووسکایت‌ها؛ راهی به سوی دستگاه‌های آینده

به گزارش پایگاه علمی خبری دانه، در گزارشی که به تازگی انجمن صنعت شیمی (Society of Chemical Industry-SCI) منتشر کرد آمده است: پِرووسکایت‌ها، نوعی ماده کریستالی با خواص نوری و الکتریکی خاص، به دلیل خواص فوتوالکتریک خود، به عنوان مواد امیدبخش برای کاربردهای نورافشانی مطرح شده‌اند و به عنوان گزینه‌ای ارزان و انعطاف‌پذیر بر

آتشفشان‌های اقیانوسیعلوم پایه

منشأ پنهان آتشفشان‌های اقیانوسی

فرایندی آهسته و شگفت‌انگیز زیر پای ما دانشمندان زمین‌شناسی فرآیندی بسیار آهسته و غیرمنتظره را زیر سطح زمین شناسایی کرده‌اند که به تغذیه آتشفشان‌های اقیانوسی کمک می‌کند. به گزارش پایگاه علمی خبری دانه، مقاله ‌ای که در نشریه Nature Geoscienc منتشر شده است.که طی آن پژوهشگران دانشگاه ساوت‌همپتون دریافتند که بخش‌هایی از قار

psychotherapyعلوم شناختی

گسترش مسیرهای فکری؛ فرضیه‌ای نو درباره کارکرد واقعی روان درمانی

تصویری کلیشه‌ای از روان‌درمانی، بیماری را نشان می‌دهد که روی یک کاناپه دراز کشیده و درباره‌ی عمیق‌ترین رنج‌هایش صحبت می‌کند. در این فرایند، فرد به عادت‌ها، افکار و انگیزه‌های ناهشیار خود آگاه می‌شود، پدیده‌ای که سال‌ها محور روان‌درمانی بوده است. اما اینکه این آگاهی چگونه در مغز ایجاد می‌شود و چه فرآیندهای شناختی پشت آن

نوبل فیزیک 2025علوم پایه

پرده‌برداری از جادوی کوانتوم در دستان ما!

کمیته نوبل، پرده از راز برندگان جایزه نوبل فیزیک امسال برداشت و این افتخار را مشترکاً به جان کلارک، میشل اچ. دوورت و جان ام. مارتینز اهدا کرد. کشف شگفت‌انگیز آن‌ها؟ آوردن «تونل‌زنی مکانیکی کوانتومی» و «کوانتیده شدن انرژی» از دنیای ذرات زیراتمی، به مدارهای الکتریکی که به اندازه کافی بزرگ بودند تا در دست …

اعدادعلوم پایه

برنهارد ریمان؛ ریاضی دان گوشه گیر!

برنهارد ریمان یکی از پیشگامان ریاضیات در قرن نوزدهم میلادی بود. او در زندگی کوتاه خود ایده هایی اساسی در آنالیز مختلط، آنالیز حقیقی، هندسه دیفرانسیلی، تئوری اعداد و دیگر زمینه ها معرفی نمود. کارهای او در هندسه دیفرانسیلی، پایه های ریاضی نظریه نسبت عام را تشکیل داد. این ریاضیدان آلمانی در سال ۱۸۲۶ در …