ممکن است تصور کنیم درباره موضوعاتی مثل مه بانگ، ماده تاریک یا نظریه ریسمان، بیشتر فیزیکدانان دیدگاه مشابهی دارند. به گزارش پایگاه خبری دانه، یک نظرسنجی بزرگ از ۱۶۷۵ نفر نشان میدهد در مرزهای فیزیک بنیادی، اختلافنظر بسیار بیشتر از چیزی است که در روایتهای عمومی دیده میشود. نتایج این بررسی در مقاله Big Mysteries Survey منتشر شده است.
این نظرسنجی از تابستان ۲۰۲۵ در مجله Physics Magazine وابسته به انجمن فیزیک آمریکا انجام شد. شرکتکنندگان ترکیبی از پژوهشگران فیزیک و علاقهمندان علمی بودند. بنابراین نویسندگان تاکید میکنند که نتایج، نماینده دقیق همه فیزیکدانان جهان نیست؛ چون نمونه بهصورت تصادفی انتخاب نشده است. با این حال، گستردگی پاسخها تصویری جالب از اختلافنظرها در فیزیک امروز ارائه میدهد.
مهبانگ لزوما آغاز زمان نیست
یکی از واضحترین نتایج این نظرسنجی درباره مه بانگ یا Big Bang بود. مهبانگ نظریهای است که توضیح میدهد جهان اولیه حدود ۱۳.۸ میلیارد سال پیش در حالتی بسیار داغ و متراکم قرار داشت و سپس گسترش یافت.
اما این نظریه بهتنهایی نمیگوید زمان دقیقا همانجا آغاز شده است. حدود ۶۸ درصد پاسخدهندگان نیز همین دیدگاه را انتخاب کردند. تنها حدود ۲۰ درصد مهبانگ را همراه با آغاز زمان در نظر گرفتند.
حتی مدل استاندارد کیهانشناسی هم بدون رقیب نیست
مدل رایج کیهانشناسی ΛCDMنام دارد. در این مدل، بخش بزرگی از جهان از ماده تاریک سرد و انرژی تاریک تشکیل شده است. ماده تاریک مستقیما دیده نمیشود، اما اثر گرانشی آن بر حرکت ستارهها و کهکشانها قابل مشاهده است.
با این حال، هیچ توضیح مشخصی برای ماده تاریک حمایت اکثریت را به دست نیاورد. حدود ۱۷ درصد افراد، ذرات سبکی مانند اکسیونها را محتملتر دانستند، حدود ۲۲ درصد به تغییر یا بازنگری در نظریه گرانش، گرایش داشتند و حدود ۲۱ درصد ترکیبی از چند توضیح را ترجیح دادند.
اختلاف نظر بر سر انبساط کیهان
تورم کیهانی نظریهای است که میگوید جهان در نخستین لحظات خود دورهای بسیار کوتاه از انبساط فوقالعاده سریع را پشت سر گذاشته است. این ایده برای توضیح یکنواختی و هندسه جهان مطرح شده است.
در نظرسنجی، کمی بیش از نیمی از شرکتکنندگان تورم را بهترین توضیح دانستند. یعنی حتی روی یکی از شناختهشدهترین ایدههای کیهانشناسی اولیه هم کاملا هم نظر نبودند.
نظریهای برای پیوند گرانش و کوانتوم
اختلافنظر درباره گرانش کوانتومی حتی بیشتر بود. هدف این حوزه، ساخت نظریه ای است که گرانش اینشتین را با مکانیک کوانتومی سازگار کند.
نظریه ریسمان با حدود ۱۹ درصد محبوبترین گزینه نامدار بود. گرانش کوانتومی حلقهای حدود ۱۳ درصد حمایت گرفت و نزدیک به ۱۸ درصد حتی احتمال دادند که گرانش اساسا قابل کوانتومیشدن نباشد. گزینه «نظری ندارم» از همه پاسخها بیشتر انتخاب شد.
به گزارش ScienceDaily، نیایش افشوردی، اخترفیزیکدان دانشگاه واترلو و موسسه Perimeter، این اختلافها را نشانه سردرگمی فیزیکدانان نمیداند. از نگاه او، نبود اجماع نشان میدهد این حوزهها هنوز واقعا باز هستند و داده یا نظریههای تازه میتوانند تصویر فعلی ما از جهان را تغییر دهند.
در نتیجه، شاید مهمترین پیام این پژوهش این باشد که در فیزیک بنیادی، محبوبترین پاسخ الزاما به معنای اجماع علمی نیست. سیاری از بزرگترین پرسشهای جهان هنوز واقعا بیپاسخاند.
