رفتن به محتوای اصلی
دانش

علم چگونه شکل گرفت؟

دانش امروز حاصل قرن‌ها پرسش، آزمون، خطا و تغییر نگاه انسان به جهان است. در این بخش، داستان ایده‌ها، کشف‌ها و بحث‌هایی را دنبال می‌کنیم که مسیر علم را تغییر داده‌اند.

آلن دوباتن دانه نیوزانسان و جامعه

آلن دوباتن

چطور فلسفه‌ی دوباتن به روزمره‌ترین بخش‌های زندگی می‌آید و به ما کمک می‌کند؟ آلن دوباتن؛ فیلسوف معاصر  آلن دوباتن، نویسنده، فیلسوف و مجری تلویزیون است. او به تاریخ ۲۰ دسامبر سال ۱۹۶۹ در زوریخِ سوئیس زاده شد اما اکنون ساکن بریتانیا است. او در خانواده‌ای ثروتمند به دنیا آمد و پدرش، ژیلبر دوباتن اهل اسکندریه‌ی …

اعدادعلوم پایه

برنهارد ریمان؛ ریاضی دان گوشه گیر!

برنهارد ریمان یکی از پیشگامان ریاضیات در قرن نوزدهم میلادی بود. او در زندگی کوتاه خود ایده هایی اساسی در آنالیز مختلط، آنالیز حقیقی، هندسه دیفرانسیلی، تئوری اعداد و دیگر زمینه ها معرفی نمود. کارهای او در هندسه دیفرانسیلی، پایه های ریاضی نظریه نسبت عام را تشکیل داد. این ریاضیدان آلمانی در سال ۱۸۲۶ در …

شیخ بهاییانسان و جامعه

شیخ معمار که بود و چه کرد؟

در تاریخ علم و ادب ایران، عارفان زیادی بوده‌اند که عمر خود را صرف تحصیل علم و پرورش اندیشه کرده‌اند. یکی از بزرگانی که در این وادی قلم‌ها زده، بهاءالدین محمد بن حسین عبدالصمد عاملی معروف به شیخ بهایی است. کسی که قله‌های علوم زمان خود را یکی پس از دیگری پیمود و خدمات ارزشمندی …

فلسفه‌یِ علم مردهانسان و جامعه

دیدگاه: فلسفه‌یِ علم مرده است؟

مرز بین علم و شبه‌علم در چیست؟ آیا ابزاری وجود دارد که در درک این تمایز یاری‌مان کند؟ با نگاهی گذرا به فلسفه‌ی علم امکانات خود را بررسی می‌کنیم. کم نیستند متفکرانی که بحث‌ها و پرسش‌های فلسفی پیرامون علم و اساساً مباحث فلسفه‌‌یِ علم را بی‌اعتبار می‌دانند. اغلب آن‌ها بر این عقیده‌اند که علم طی …

غامض‌گویی فلسفیانسان و جامعه

آیا هر کلام مبهمی فلسفیدن است و هر کسی فیلسوف؟

در این یادداشت دیدگاهی را به نقد می‌کشیم که گمان می‌برد هر پیچیده‌گویی و در لفافه‌سخن گفتنی، فلسفه‌ورزی است. کمی که نگاه خود را به فرهنگ عامّه دقیق‌تر می‌کنیم، به خصوص در میان مردمانی که اقل‌کم اگر ضدیّتی با فلسفیدن نداشته باشند، آن را بیهوده می‌انگارند، فلسفه نزد‌ آن‌ها تجسّد چنین صفاتی‌ می‌شود: پیچیده‌گویی، مبهم‌گویی

انسان و جامعه

چرا جامعه مدرن هم به فیلسوف نیاز دارد؟

در این جستار می‌خواهیم نگاهی کنیم به چیستی فلسفه و چرایی وجود آن، همراه ما باشید.  «شیفته‌یِ حکمت کسی‌ست که می‌خواهد آن را به دست آورد.» – ژیل دلوز (۱۹۲۵-۱۹۹۵) جامعه مدرن ساختاری است که یک پای‌اش در اقتصاد بازار است و پای دیگرش در نظام‌های سیاسی دموکراتیک، و نهادهای دانش‌محور مستقلی دارند که همواره …

استدلال چیست؟انسان و جامعه

استدلال چیست؟ یادداشتی درباره منطق در روش علمی (بخش نخست)

برخی از نظریه‌های علمی به قدری عجیب و دور از ذهن هستند که شاید اگر توسط دانشمندان گفته نشده بود شاید هیچ کسی آن را باور نمی‌کرد. مثلاً نظریه انبساط جهان؛ نظریه‌یِ فرگشت؛ یا این نظریه زمین‌شناسان مبنی بر اینکه قاره‌های آمریکای جنوبی و آفریقا روزگاری به یکدیگر متصل بوده‌اند.  اما نه تا حالا هیچ‌کسی …