به گزارش پایگاه علمی خبری دانه، یک مطالعه جدید نشان میدهد قرار گرفتن در معرض نور در شب میتواند تغییراتی در ساختار و عملکرد قلب ایجاد کند. تغییراتی که در طول زمان ممکن است قلب را ضخیمتر، سفتتر و کمکارآمدتر کنند. مقاله اصلی این پژوهش در ۹ سپتامبر ۲۰۲۶ در مجله European Heart Journal منتشر شده و scitechdaily به نتایج آن پرداخته است.
این پژوهش روی بیش از ۱۱ هزار نفر از شرکتکنندگان بانک زیستی بریتانیا انجام شده است. هر فرد به مدت هفت روز دستگاهی روی مچ دست داشت که میزان نور محیط را اندازهگیری میکرد. حدود سه سال بعد، از قلب آنها با MRI تصویربرداری شد تا پژوهشگران بتوانند ساختار و عملکرد قلب را با دقت بررسی کنند.
پژوهشگران افراد را بر اساس میزان نوری که شبها دریافت میکردند با هم مقایسه کردند. یکی از آستانههای اصلی در این مطالعه، قرار گرفتن در معرض بیش از سه لوکس نور در شب بود. لوکس واحدی برای اندازهگیری شدت نوری است که به یک سطح میرسد. یک اتاق تقریبا تاریک میتواند کمتر از یک لوکس نور داشته باشد.
نتایج پژوهش
نتایج نشان داد افرادی که شبها نور بیشتری دریافت میکردند، تغییراتی در بطن چپ قلب داشتند. بطن چپ یکی از مهمترین حفرههای قلب است و وظیفه دارد خون اکسیژندار را به سراسر بدن پمپ کند.
در افرادی که بیشترین نور شبانه را دریافت کرده بودند، جرم بطن چپ حدود ۲.۴ درصد بیشتر و ضخامت دیواره آن حدود ۱.۵ درصد بیشتر بود. در عین حال، یکی از شاخصهای عملکرد عضله قلب حدود ۱.۹ درصد پایینتر بود. پژوهشگران همچنین تغییراتی در بطن راست و دهلیز چپ مشاهده کردند.
این تغییرات در پزشکی با مفهومی به نام بازسازی قلبی شناخته میشوند. منظور این است که شکل، اندازه یا ساختار عضله قلب در پاسخ به فشار یا استرس طولانیمدت تغییر کند. چنین تغییری همیشه به معنای بیماری قلبی نیست، اما در صورت تداوم میتواند با کاهش عملکرد قلب و افزایش خطر نارسایی قلبی ارتباط داشته باشد.
چرا نور شب روی قلب تاثیر میگذارد؟
یکی از توضیحات احتمالی به ساعت زیستی بدن مربوط است. بدن انسان برای فعالیت در روز و استراحت در شب تنظیم شده است. نور در شب، بهویژه نور مصنوعی، میتواند پیام تاریکی را که بدن برای تنظیم خواب، ترشح هورمونها و عملکرد سیستم عصبی دریافت میکند، مختل کند.
اختلال مداوم در ریتم شبانهروزی، قبلتر با افزایش فشار خون، اختلال متابولیک و افزایش خطر بیماریهای قلبی مرتبط دانسته شده بود. یافته جدید ممکن است بخشی از مسیر ارتباط میان نور شبانه و بیماری قلبی را توضیح دهد.
لو چی، سرپرست این پژوهش از دانشگاه تولین آمریکا، میگوید “مطالعات قبلی ارتباط میان نور شب و بیماری های قلبی را نشان داده بودند، اما اطلاعات کمی درباره تغییرات ساختاری خود قلب وجود داشت”. به گفته او، یافتههای تازه نشان میدهد نور شبانه میتواند با نوعی بازسازی قلبی همراه باشد .
با این حال، یک نکته مهم وجود دارد. این مطالعه بر اساس مشاهدات صورت گرفته است. یعنی پژوهشگران یک ارتباط را پیدا کردهاند، اما نمیتوانند ثابت کنند که نور شب مستقیما باعث ضخیم شدن قلب شده است. عوامل دیگری مانند سبک زندگی، خواب، فعالیت بدنی یا شرایط محیطی نیز ممکن است نقش داشته باشند، هرچند پژوهشگران بسیاری از این عوامل را در تحلیلهای آماری در نظر گرفتهاند.
در سرمقالهای که همراه این مقاله در European Heart Journal منتشر شده، پژوهشگران پیشنهاد کردهاند محیط خواب تاریکتر، جدیتر گرفته شود. استفاده از پردههای ضخیم، کاهش نور وسایل الکترونیکی و کم کردن استفاده از نمایشگرها در ساعات پایانی شب از جمله اقدامهای سادهای هستند که میتوانند میزان نور شبانه را کاهش دهند.
یافتهها هنوز به این معنا نیست که هر نور کوچکی در اتاق خواب به قلب آسیب میزند، اما یک پیام روشن دارند: تاریکی شب ممکن است فقط برای خواب مهم نباشد؛ قلب هم شاید به آن نیاز داشته باشد.
