متنهای بلند، مصاحبهها و گزارشهایی که عمر کوتاه خبر را ندارند.
مکانیک از دیرباز جزو پیشرانهای توسعه و پیشرفت عمل کرده امّا در دنیای امروز چه دانشگاههایی در این زمینه پیشرو هستند؟ به گواه تاریخ، بشر هماره در پِی راهها و ترفندهایِ نوآورانه برای بهبود کیفیت زندگی خود بوده و علم مکانیک نیز در این مسیر نقشی کلیدی بازی کرده است. از ساخت اهرام مصر و …
حکایت هویت، حکایت امروز و دیروز نیست امّا صنعتیشدن و مدرنیته با کالاییسازیِ مداوم خویشتن و هستی آن پرسشهای تازهای را به میان میکشد که در این پیشگفتار مقدمات بحث را پی میگیرم. این روزها که بازار اخبار قلّابی و آدمهای هزارچهره داغ شده، بحثِ هویت هم خواهناخواه در محافل مجازی و آکادمیسینهای علوم انسانی …
بنا داریم در این جستار نقش پندار در توسعهی علم و نظریات برآمده از آن را واکاوی کنیم. پیشا-دیباچه یکی از شگردهای انسان خردمند برای پیشبینی آینده، ساخت ابزار و حل مسئله، انگاشتن یا همان Imaganation است. شاید اگر چنین امکانی در ما نمیبود، نه زبانمان به این سطح از پیچیدگی میرسید و نه میتوانستیم …
مرز بین علم و شبهعلم در چیست؟ آیا ابزاری وجود دارد که در درک این تمایز یاریمان کند؟ با نگاهی گذرا به فلسفهی علم امکانات خود را بررسی میکنیم. کم نیستند متفکرانی که بحثها و پرسشهای فلسفی پیرامون علم و اساساً مباحث فلسفهیِ علم را بیاعتبار میدانند. اغلب آنها بر این عقیدهاند که علم طی …
در این یادداشت دیدگاهی را به نقد میکشیم که گمان میبرد هر پیچیدهگویی و در لفافهسخن گفتنی، فلسفهورزی است. کمی که نگاه خود را به فرهنگ عامّه دقیقتر میکنیم، به خصوص در میان مردمانی که اقلکم اگر ضدیّتی با فلسفیدن نداشته باشند، آن را بیهوده میانگارند، فلسفه نزد آنها تجسّد چنین صفاتی میشود: پیچیدهگویی، مبهمگویی
آیا برای توسعهیِ علمی نیاز به قهرمان داریم؟ در این جستار، از زوایای علمی – فرهنگی به آن پاسخ میدهیم. چندی پیش در برنامهیِ تلویزیونیِ «چرخ» در جواب همین پرسش گفتم نه، ما احتیاجی به قهرمان نداریم! ظاهراً، در کارگردانی برنامه ظنّ این را بردند که دارم در اهداف آنها اخلال ایجاد میکنم، پس درآمدند …
در این جستار میخواهیم نگاهی کنیم به چیستی فلسفه و چرایی وجود آن، همراه ما باشید. «شیفتهیِ حکمت کسیست که میخواهد آن را به دست آورد.» – ژیل دلوز (۱۹۲۵-۱۹۹۵) جامعه مدرن ساختاری است که یک پایاش در اقتصاد بازار است و پای دیگرش در نظامهای سیاسی دموکراتیک، و نهادهای دانشمحور مستقلی دارند که همواره …
بیشتر ما کره زمین را با آن عکس معروفی که کرهای درهم از طیفهای مختلف رنگ آبی و سفید در یک فضای انگار بیانتها غوطه ور است میشناسیم و این عکس عکسی شناس و مبنا برای ماست که به محض شنیدن واژهی کرهی زمین در ذهنمان نقش میبندد، اما جالب است بدانید برخلاف این تصویر …
اشیائی که در پیرامون محل زندگی ما انسانها حضور دارند همچون سایر انسانها با ما رابطهای معنادار برقرار میکنند. این اشیاء هم بر زندگی و معانی و ارزشهای زندگی ما موثراند و هم متأثر از زندگی و معانی و ارزشهای زندگی ما هستند. گاه این اشیاء واسطهی روابطی میشوند که ما با سایر انسانها برقرار …
انسانشناسی ترکیبی از دو موقعیت مشخص است: موقعیت زمانی – مکانی ما. «انسانشناسی به چه کاری میآید» در واقع، طرح چنین پرسشی الزاماً در فضایی مشخص و در چارچوبی متعین امکانپذیر است. بنابراین باید از یکسو از مفاهیمی چون «انسانشناسی ما» و یا «انسانشناسی برای ما» سخن گفت و از سوی دیگر، و همگام با …
برخی از نظریههای علمی به قدری عجیب و دور از ذهن هستند که شاید اگر توسط دانشمندان گفته نشده بود شاید هیچ کسی آن را باور نمیکرد. مثلاً نظریه انبساط جهان؛ نظریهیِ فرگشت؛ یا این نظریه زمینشناسان مبنی بر اینکه قارههای آمریکای جنوبی و آفریقا روزگاری به یکدیگر متصل بودهاند. اما نه تا حالا هیچکسی …
چه شد که دایناسورها از زمین برچیده شدند و این اتفاق چه ارتباطی با داستان نمسیس پیدا میکند؟ فرسایش حاصل از وزش باد یا جریان آبی بهروی صخرهها در زمان حیات یک انسان ممکن است به چشم دیده نشود اما با گذشت میلیونها سال میتواند در میان کوهها شکاف های عظیم ایجاد کند. چارلز لایل …
