آبشار آسمان؛ تولد یک ستاره

سحابی آبشار که با نام علمی (HH-222) شناخته می‌شود، یکی از ساختارهای دیدنی و در عین حال پیچیده‌ی فضایی است. این سحابی در منطقه‌ای به نام (NGC 1999) قرار دارد؛ ناحیه‌ای سرشار از گاز و غبار که بخشی از ابر مولکولی بزرگ جبار است. ابرهای مولکولی مکان‌هایی هستند که ستاره‌ها در آن‌ها متولد می‌شوند. سحابی آبشار حدود ۱۵۰۰ سال نوری از زمین فاصله دارد؛ یعنی نوری که امروز از آن می‌بینیم، ۱۵۰۰ سال در راه بوده است.
ظاهر این سحابی کشیده و عمودی است و به همین دلیل به یک آبشار زمینی شباهت دارد. طول آن به حدود ۱۰ سال نوری می‌رسد، اما برخلاف تصور، گازها در آن مانند آب به سمت پایین نمی‌ریزند. بررسی‌های جدید نشان می‌دهد که این ساختار در واقع یک موج ضربه‌ای گازی است. موج ضربه‌ای زمانی ایجاد می‌شود که ماده با سرعت بسیار زیاد در محیط حرکت کند؛ مشابه موجی که جلوی یک کشتی تندرو روی آب شکل می‌گیرد.
دانشمندان معتقدند منشأ این موج ضربه‌ای، فوران‌های پرانرژی گاز از یک سامانه چندستاره‌ای به نام (V380 Orionis) است. سامانه چندستاره‌ای به گروهی از ستاره‌ها گفته می‌شود که به‌صورت گرانشی به هم وابسته‌اند. این فوران‌ها باعث شده‌اند کل ساختار سحابی آبشار به‌صورت یکپارچه در فضا حرکت کند، نه اینکه گاز درون آن جاری باشد.
به گزارش پایگاه علمی خبری دانه، تصویری که از این سحابی منتشر شده، در اوایل همین ماه از رصدخانه ال‌ساوسه در شیلی ثبت شده است و نمونه‌ای روشن از فرایندهای پرانرژی و پویا در نواحی زایش ستاره‌ها را نشان می‌دهد؛ فرایندهایی که به دانشمندان کمک می‌کنند نحوه تولد و تحول ستارگان را بهتر درک کنند.