خیالپردازی میمونها
پژوهشگران با طراحی آزمایش مهمانی چای خیالی، توانایی تظاهر در میمونها را مطالعه کردند.
به گزارش پایگاه علمی خبری دانه، به تازگی در مجله Science خلاصهای از یک پژوهش برای فهم توانایی تظاهر در میمونها منتشر شد. طی این پژوهش، دانشمندان با طراحی یک مهمانی چای خیالی سعی داشتند توانایی تظاهر در میمونها را آزمایش کنند.
آدیتی راماکریشنان، خبرنگار حوزه علم خبرگزاری آسوشیتدپرس، در این باره مینویسد: بیشتر کودکان تا دو سالگی میدانند چطور وانمود کنند؛ اتاقخوابشان را به قلعهای دوردست تبدیل میکنند و مهمانی چای خیالی راه میاندازند. در واقع توانایی ساختن چیزی از هیچ ممکن است کاملاً انسانی به نظر برسد چراکه سنگبنای خلاقیت برای شکلگیری گونههای تازهای از هنر، موسیقی و فراتر از آن است؛ حال برای نخستین بار، یک آزمایش نشان داد که یک میمون رشدیافته در آزمایشگاه هم میتواند به نوعی خیالپردازی کند.
کریستوفر کروپِنی، نویسنده این پژوهش از دانشگاه جانهاپکینز باور دارد این پژوهش هیجانانگیز است چراکه نشان میدهد ریشههای این ظرفیتِ تخیل منحصر به گونه ما نیست.
در این آزمایش یک شامپانزه کوتوله به نام «کانزی»، حضور داشت. کانزی در طول حیاتش در محیط آزمایشگاه رشد کرد و در برقراری ارتباط با انسان به کمک نمادهای گرافیکی به مهارت بالایی رسید. او نمادهای مختلف را با هم ترکیب میکرد تا معناهای تازه بسازد؛ او در ادامه یاد گرفت ابزارهای سنگی ساده بسازد.
دانشمندان در پی فهم توانایی کانزی برای وانمودکردن او، یعنی طوری رفتار کند که انگار چیزی واقعی است در حالی که میداند واقعی نیست، آزمایش مهمانی چای خیالی ترتیب دادند. پژوهشگران پیشتر گزارشهایی شنیده بودند از شامپانزههای ماده در طبیعت که چوبها را مثل نوزاد در آغوش میگیرند؛ همچنین شامپانزههای محیط آزمایشگاه هم پس از بازی با آجر، آجر خیالی را روی زمین میکشیدند.
هرچند که نباید فراموش کرد که تخیل مفهومی انتزاعی است و فهمیدن آنچه در ذهن میمونها میگذرد آسان نیست. ممکن است آنها فقط از پژوهشگران تقلید کنند یا اشیای خیالی را با واقعی اشتباه بگیرند.
در این مهمانی چای خیالی، پژوهشگران آبمیوه خیالی را از یک پارچ به دو لیوان ریختند، بعد وانمود کردند فقط یکی از لیوانها خالی شده است. سپس از کانزی پرسیدند کدام لیوان را میخواهد. او در ۶۸ درصد موارد به لیوانی اشاره کرد که هنوز آبمیوه خیالی داشت. پژوهشگران برای اطمینان از اینکه کانزی واقعیت را با خیال اشتباه نمیکند، آزمایشی با آبمیوه واقعی هم انجام دادند. کانزی نزدیک به 80 درصد مواقع آبمیوه واقعی را به خیالی ترجیح داد.
آمالیا باستوس، نویسنده دیگر این پژوهش باور دارد این آزمایش نشان از توانایی کانزی برای تشخیص تفاوت میان آبمیوه واقعی و خیالی است. با این حال، در ادامه این مطالعه پژوهشگران در آزمایش سوم انگورهای جعلی را داخل دو شیشه گذاشتند و نتایج مثبت و مشابهای حاصل شد.
این نتایج در حالی است که همه دانشمندان با پژوهشگران این مطالعه هم نظر نیستند. مایکل توماسلو، روانشناس تطبیقی از دانشگاه دوک میگوید بین تصورِ ریخته شدن آبمیوه در یک لیوان و حفظ این وانمود که آن واقعاً وجود دارد، تفاوت هست. او در ایمیلی مینویسد: برای اینکه قانع شوم، لازم است ببینم کانزی خودش واقعاً وانمود میکند که آب را در یک ظرف میریزد.
گفتنی است، کانزی در میان انسانها بزرگ شد، بنابراین مشخص نیست تواناییهای او به همه میمونها تعمیمپذیر باشد.
