انتقال گروهی ویروسها
کشف «میگریونها»؛ مسیر میانبُری ویروسی که عفونت را تقویت میکند.
دانشمندان مسیر تازه و غیرمنتظرهای را برای گسترش ویروسها شناسایی کردهاند که در آن، سلولهای در حال حرکت به ابزار انتقال عفونت تبدیل میشوند. بهجای انتشار ویروسها بهصورت تکی، سلولهای آلوده مواد ویروسی را در ساختارهای بزرگی به نام «میگریون» (migrions) بستهبندی کرده و مستقیماً به سلولهای دیگر منتقل میکنند. این انتقال جمعی، تکثیر ویروس را شتاب میبخشد و شدت بیماری را افزایش میدهد. این کشف، مسیر وابسته به مهاجرت سلولی را بهعنوان الگویی تازه و خلاف مدلهای کلاسیک عفونت معرفی میکند.
ویروسها و استفاده از سلولهای مهاجر
توانایی ویروسها در جابهجایی میان سلولها نقش تعیینکنندهای در خطرناک بودن عفونت دارد. در پژوهشی که در نشریه Science Bulletin منتشر شده، پژوهشگران مرکز علوم پزشکی دانشگاه پکن و مؤسسه تحقیقات دامپزشکی هاربین، مسیر ناشناختهای را شناسایی کردهاند که به ویروسها امکان میدهد سریعتر و تهاجمیتر گسترش یابند.
این گروه نشان داد که در سلولهای آلوده به ویروس استوماتیت وزیکولار (VSV)، مواد ژنتیکی و پروتئینهای ویروسی به طور فعال در ساختارهایی به نام «میگرازوم» بستهبندی میشوند. میگرازومها ساختارهای سلولی تازه شناختهای هستند که به طور خاص هنگام حرکت سلولها شکل میگیرند. این یافته نشان میدهد که اجزای ویروس بهصورت تصادفی رها نمیشوند، بلکه آگاهانه در ساختارهایی مرتبط با مهاجرت سلولی بارگذاری میشوند.
شکلگیری «میگریونها»؛ بستههای شبهویروسی
برخی از میگرازومها حاوی اسیدهای نوکلئیک ویروسی بودند و درعینحال، پروتئین سطحی ویروس VSV-G را روی غشای خارجی خود داشتند. پژوهشگران این ساختارهای بزرگ و شبهویروسی را «میگریون» نامگذاری کردند. میگریونها، برخلاف ذرات آزاد ویروسی، شکل متمایزی از انتقال ویروس هستند که از ترکیب اجزای سلولی و ویروسی ساخته میشوند.
زمانی که ویروسها از طریق میگریونها و نه بهصورت ذرات منفرد منتقل میشوند، در سلول تازه آلودهشده بسیار سریعتر تکثیر مییابند. دلیل این موضوع آن است که میگریونها چندین نسخه از ژنوم ویروس را به طور همزمان تحویل میدهند و فرایند تکثیر میتواند بلافاصله و بهصورت موازی آغاز شود.
مسیری سریعتر و انعطافپذیرتر برای انتقال
این پژوهش همچنین نشان داد که میگریونها قادرند بیش از یک نوع ویروس را همزمان حمل کنند. این ویژگی، میگریونها را از مسیرهای شناختهشده انتقال ویروس از طریق وزیکولهای خارج سلولی متمایز میکند که سازوکار متفاوتی دارند.
پس از رسیدن میگریونها به سلول جدید، این ساختارها از طریق اندوسیتوز وارد سلول میشوند، بدون آنکه به گیرندههای خاص سطح سلول وابسته باشند. درون سلول، محیط اسیدی موجب فعالشدن پروتئین VSV-G روی سطح میگریون میشود و همجوشی با اندوزومها را آغاز میکند. این مرحله کلیدی باعث آزادشدن محتوای ویروسی و شروع تکثیر میشود.
شواهد حیوانی از شدت بیشتر بیماری
آزمایشها روی موشها نشان داد که عفونتهای منتقلشده از طریق میگریونها بهمراتب عفونیتر از ذرات آزاد ویروسی هستند. حیواناتی که در معرض این نوع انتقال قرار گرفتند، دچار بیماریهای شدیدتری شدند؛ از جمله عفونتهای جدی در ریه و مغز. این
عفونتها اغلب با التهاب مغز (انسفالیت) همراه بودند و در بسیاری موارد به مرگ انجامیدند که نشاندهنده توان بیماریزایی بالاتر این مسیر انتقال است.
بازنگری در درک گسترش ویروسها
پژوهشگران پیشنهاد میکنند که «میگریون»، بهعنوان ساختاری کیمریک حاصل از ترکیب ویروس و میگرازوم، نمایانگر الگویی کاملاً جدید از انتقال ویروس میان سلولها است. این سازوکار، با پیوند مستقیم انتشار ویروس به حرکت سلولی، فرضیههای دیرینه درباره نحوه گسترش عفونتها را به چالش میکشد.
بر اساس این دیدگاه، ویروسها صرفاً از طریق رهاسازی غیرفعال در بافت اطراف منتشر نمیشوند، بلکه میتوانند از سازوکارهای مهاجرتی خود بدن برای جابهجایی سریع و گسترده استفاده کنند. این راهبرد وابسته به مهاجرت، چشمانداز تازهای از انتشار ویروسها ارائه میدهد و میتواند توضیح دهد که چرا برخی عفونتها با چنین سرعت و شدتی گسترش مییابند.
