فرضیه قدیمیترین نیاکان انسان
طی پژوهشهای تازه روی فسیلهای پیشتر کشفشده، فرضیه قدیمیترین نیاکان انسان قوت گرفت.
به گزارش پایگاه علمی خبری دانه، به تازگی روزنامه گاردین گزارشی از پژوهشهای تازه بر روی فسیل کشفشده در کشور چاد منتشر کرد که در آن به رغم تداوم تردیدها، فرضیه قدیمیترین «نیاکان انسان» تقویت میشود.
در این گزارش آمده است: در فصلهای مبهم آغازین داستان انسان، نیاکانی ناشناخته وجود دارد که گذار عمیق از راه رفتن روی چهار دستوپا به ایستادن و راه رفتن عمودی را تجربه کردند؛ کنشی که به یکی از ویژگیهای تعریفکننده ما بدل شد.
بر اساس این گزارش، دانشمندان استدلال میکنند که گونهای میمونمانند به نام Sahelanthropus tchadensis که حدود ۷ میلیون سال پیش در آفریقا میزیست، تاکنون بهترین نامزد برای عنوان «نیاکان انسان» است، اما برای قطعیت به فسیلهای بیشتری نیاز است.
طی این پژوهش پس از تحلیل تازه استخوانهای متعلق به این گونه، پژوهشگران به این نتیجه رسیدند که هرچند این گونه از نظر ظاهری به میمونها شباهت داشت، استخوانهایش نه برای حرکت روی چهار دستوپا بلکه برای راه رفتن عمودی سازگار شده بودند. این گونه بهعنوان قدیمیترین «هومینین»، یعنی عضوی از دودمان انسانی پس از جدایی تکاملی از شامپانزهها شناخته میشود.
اسکات ویلیامز، دانشیار دانشگاه نیویورک و نویسنده اصلی این مطالعه در گفتگو با روزنامه گاردین میگوید: بر اساس ویژگیهایی که یافتهایم، این موجود شبیه یک میمون دوپا است و بیشترین شباهت را به شامپانزه یا بونوبو دارد. هرچند شامپانزهها و بونوبوها میتوانند برای مسافتهای کوتاه بهصورت عمودی راه بروند، اما عمدتاً با تکیه بر بند انگشتان حرکت میکنند.
گفتنی است، این پژوهش تازهترین حلقه در مناظرهای است که از سال ۲۰۰۱ آغاز شد. پیشتر در سال 2001 چند فسیل یادشده در بیابانهای کشور چاد کشف شد. در آن زمان پژوهشگر اصلی تیم، پروفسور میشل برونت از دانشگاه پواتیه فرانسه، نام این گونه را «نیای تمام بشریت» نامید چراکه این گونه بهدلیل نحوه حمل سر خود، بهصورت عمودی راه میرفت.
دیگر دانشمندان چندان متقاعد نشدند که این گونه به دودمان انسانی تعلق دارد. بدون استخوانهای بیشتر، بهویژه از بخشهای پایینی بدن، تعیین شیوه حرکت آن دشوار بود. بعدها بخشی از استخوان ران و استخوانهای ساعد از آن پیدا شد، اما این یافتهها هم به اختلافنظرها پایان نداد و پژوهشگران همچنان درباره دوپا بودن یا نبودن آن توافق ندارند.
حال در این پژوهش جدید، ویلیامز و همکارانش تصمیم گرفتند استخوان ران و ساعد را با استفاده از روشهای نوین دوباره بررسی کنند و اندازه، تناسب و کانتورهای سهبعدی آنها را با استخوانهای «هومینینهای شناختهشده» و میمونها مقایسه کنند. طی این مطالعه یک ویژگی خاص، یعنی برآمدگیای روی استخوان ران این گونه به نام «femoral tubercle» توجه آنان را جلب کرد.
اسکات ویلیامز در این باره به روزنامه گاردین میگوید: این نقطه محل اتصال بزرگترین و قویترین رباط بدن ماست. وقتی نشستهایم، این رباط شل است و وقتی میایستیم سفت میشود. این رباط مانع افتادن بالاتنه به عقب یا به طرفین هنگام راه رفتن میشود، بنابراین سازگاری بسیار مهمی برای راه رفتن دوپاست. تا جایی که میدانم، این ویژگی فقط در هومینینهای دوپا شناسایی شده است.
این تحلیل همچنین نشانههای دیگری از راه رفتن عمودی را آشکار کرد که پیشتر نیز توسط گروههای دیگر گزارش شده بود؛ از جمله پیچش طبیعی استخوان ران که به رو به جلو قرار گرفتن پا کمک میکند و عضلات باسن که پایداری لگن را حفظ میکند و به ایستادن، راه رفتن و دویدن کمک میکند. جزئیات این پژوهش در نشریه(Science Advances) منتشر شده است.
بر اساس گفتههای این پژوهشگر، شواهد به جانوری میمونمانند اشاره دارد که در حوالی زمان جدایی تکاملی انسان و شامپانزه میزیست و دستکم بخشی از اوقات روی زمین بهصورت عمودی راه میرفت. این پژوهشگر میگوید: ما فکر میکنیم نخستین هومینینها در حال سازگار شدن با دوپایی زمینی بودند، اما همچنان برای تغذیه و یافتن امنیت به درختان متکی بودند.
با این حال، این پرونده هنوز باز است. دکتر مارینه کازناو در موسسه انسانشناسی تکاملی (Max Planck) در آلمان باور دارد که نتایج به شباهت با میمونهای بزرگ آفریقایی یا میمونهای منقرضشده بیشتر اشاره دارد و شواهد مربوط به راه رفتن عمودی را «ضعیف» توصیف کرد. او همچنین وجود استخوان «femoral tubercle» را قانعکننده ندانست و افزود که این ویژگی ارتباط مستقیمی با راه رفتن عمودی ندارد.
از سوی دیگر، دکتر ریانا دراموند-کلارک از همین موسسه برخی شواهد را قانعکننده دانست، اما همچنان پرسشهایی داشت. او در گفتگو با روزنامه گاردین میگوید: برای روشن شدن اینکه راه رفتن روی دو پا برای حرکت روی درختان استفاده میشد یا برای جابهجایی روی زمین (که دومی ویژگی تعیینکننده دودمان انسانی است) به پژوهشهای بیشتری نیاز است.
دکترها گیوم داور و فرانک گای از دانشگاه پواتیه که مدتهاست استدلال میکنند Sahelanthropus دوپا است از شواهد جدید استقبال کردند، اما گفتند بدون فسیلهای بیشتر، این مناظره حلوفصل نمیشود.
بر اساس این گزارش امید میرود با بازگشت تیم مشترک چادی-فرانسوی به محل کشف در سال جاری فسیلهای تازه کشف شود.
