کاهش وزن در میانسالی؛ پنهان برای مغز

چاقی همچنان یکی از جدی‌ترین چالش‌های سلامت در جهان به شمار می‌رود و کاهش وزن معمولاً به‌عنوان راهکاری مؤثر برای کاهش خطرات ناشی از اضافه‌وزن توصیه می‌شود. بااین‌حال، شواهد علمی روبه‌رشدی نشان می‌دهد که اثرات کاهش وزن با افزایش سن تغییر می‌کند. در دوره میانسالی، کاهش وزن همیشه همان مزایای سلامتی دوران جوانی را به همراه ندارد و در برخی موارد ممکن است بر سلامت مغز نیز اثر بگذارد.
به گزارش پایگاه علمی خبری دانه،بدر مطالعه‌ای جدید از دانشگاه بن‌گوریون نگِو، پژوهشگران اثرات چاقی ناشی از رژیم غذایی و سپس کاهش وزن را در موش‌های جوان و موش‌های میانسال مقایسه کردند. نتایج نشان داد که در هر دو گروه سنی، کاهش وزن به بهبود کنترل قند خون و بازگشت شاخص‌های سالم متابولیک منجر شد؛ یافته‌ای که نشان می‌دهد مزایای متابولیکی کاهش وزن، مستقل از سن رخ می‌دهد.
با این حال، تفاوت مهمی نیز مشاهده شد. در موش‌های میانسال، کاهش وزن با افزایش التهاب در هیپوتالاموس همراه بود؛ ناحیه‌ای از مغز که نقش کلیدی در تنظیم اشتها، مصرف انرژی و سایر عملکردهای حیاتی بدن دارد.

التهاب مغزی و پرسش‌های تازه

این افزایش التهاب مغزی در سطح مولکولی و همچنین از طریق تصویربرداری میکروسکوپی دقیق از میکروگلیا (سلول‌های ایمنی مغز) شناسایی شد. واکنش التهابی برای چند هفته ادامه داشت و سپس به‌تدریج کاهش یافت. اگرچه پیامدهای بلندمدت این پدیده هنوز به طور کامل مشخص نیست و حتی ممکن است بخشی از سازوکار دستیابی به بهبودهای متابولیکی باشد، اما این یافته‌ها نگرانی‌های مهمی را مطرح می‌کند.
التهاب مزمن یا کنترل‌نشده در مغز پیش‌تر با افت حافظه و بیماری‌های تحلیل‌برنده عصبی مانند آلزایمر مرتبط دانسته شده است. ازاین‌رو، این پژوهش پرسش‌های جدیدی درباره تعامل کاهش وزن در میانسالی با سلامت مغز ایجاد می‌کند.

نگاه دقیق‌تر به کاهش وزن در میانسالی

الون زِمِر، دانشجوی پزشکی – دکتری و نویسنده نخست این مطالعه، می‌گوید:
«یافته‌های ما نشان می‌دهد کاهش وزن در میانسالی نسخه کپی شده‌ای از الگوهای موفق دوران جوانی نیست. کاهش وزن همچنان برای بازگرداندن سلامت متابولیک در افراد مبتلا به چاقی ضروری است، اما باید تأثیر آن بر مغز در میانسالی را نیز در نظر بگیریم و مطمئن شویم سلامت مغز به خطر نمی‌افتد.»
دکتر الکساندرا تسیتسِرینا نیز می‌افزاید:«این مطالعه پاسخ تطبیقی بدن به کاهش وزن را در دو بُعد مکمل، یعنی سطح مولکولی و ساختاری، بررسی می‌کند. استفاده از تصویربرداری پیشرفته، میکروسکوپ‌های دقیق و تحلیل‌های محاسباتی پیشرفته، امکان شناسایی تغییرات ظریفی را فراهم کرده که می‌توانند پیامدهای مهمی برای سلامت داشته باشند.»