نقشهبرداری از آغاز هستی
تلسکوپ (SPHEREx) ناسا نخستین نقشه کیهانی کل آسمان را کامل کرد؛ نتیجه خیرهکننده است.
نقشهای زیبا که فراتر از زیبایی، کلید پاسخ به پرسشهای بنیادین جهان است. به گزارش پایگاه علمی خبری دانه، رصدخانه فضایی اسفرکس (SPHEREx) ناسا نخستین نقشه کامل از سراسر آسمان بالای زمین را تهیه کرده است؛ نقشهای که نهتنها از نظر بصری چشمنواز است، بلکه ارزش علمی فوقالعادهای دارد.
این نقشه و مجموعهدادههایی که (SPHEREx) از زمان پرتابش در ماه مارس امسال جمعآوری کرده، به اخترشناسان کمک میکند به برخی از بنیادیترین پرسشهای کیهانشناسی پاسخ دهند؛ از جمله اینکه در کسری باورنکردنی از ثانیه پس از مهبانگ چه اتفاقی افتاد و این رویدادهای آغازین چگونه بر توزیع سهبعدی صدها میلیون کهکشان در جهان اثر گذاشتهاند.
دانشمندان همچنین از دادههای (SPHEREx) برای بررسی روند تحول کهکشانها در طول ۱۳.۸ میلیارد سال تاریخ کیهان استفاده خواهند کرد؛ پژوهشهایی که میتواند شامل ردیابی نحوه پراکندگی عناصر کلیدی موردنیاز برای شکلگیری حیات باشد.
شان دومگال – گلدمن، مدیر بخش اخترفیزیک ناسا در واشنگتن، در بیانیهای گفت:
«باورنکردنی است که (SPHEREx) تنها در شش ماه این حجم از اطلاعات را جمعآوری کرده؛ دادههایی که بهویژه در ترکیب با مأموریتهای دیگر ناسا، درک ما از جهان را به طور چشمگیری عمیقتر میکند. ما عملاً ۱۰۲ نقشه جدید از کل آسمان در اختیار داریم؛ هرکدام در طولموجی متفاوت و حامل اطلاعاتی منحصربهفرد.»
او افزود:«فکر میکنم هر اخترشناسی چیزی ارزشمند در این دادهها پیدا خواهد کرد؛ چرا که مأموریتهای ناسا به جهان کمک میکنند به پرسشهای اساسی درباره آغاز کیهان و مسیر تحول آن تا شکلگیری خانهای برای ما پاسخ دهد.»
(SPHEREx) که نام آن مخفف طیفسنج – نورسنج تاریخ جهان، دوران یونش مجدد و کاوشگر یخها است، روزانه نزدیک به ۱۵ بار در مداری قطبی، از شمال زمین تا جنوب آن، بهدور سیاره میچرخد. این فضاپیما در هر مدار حدود ۳۶۰۰ تصویر ثبت میکند و با حرکت زمین بهدور خورشید، میدان دید آن بهتدریج جابهجا میشود.
(SPHEREx) فعالیت علمی خود را از ماه مه آغاز کرد و تا این ماه موفق شد نخستین نقشه کامل از کل آسمان را تکمیل کند. در طول مأموریت اصلی دوسالهاش، انتظار میرود سه پیمایش سراسری دیگر نیز انجام دهد. ترکیب این دادهها، تصویری بسیار دقیقتر از آسمان زمین ارائه خواهد داد.
دیو گلگر، مدیر آزمایشگاه پیشرانش جت ناسا (JPL)، میگوید:
«(SPHEREx) یک مأموریت اخترفیزیکی میانمقیاس با دستاوردهای علمی عظیم است. این پروژه نمونهای درخشان از تبدیل ایدههای جسورانه به واقعیت و گشودن افقهای تازه برای کشف است.»
