رهگیری زبالههای فضایی
پیشنهاد ردیابی زبالههای فضایی از طریق امواج ضربهای که هنگام ورود به جو زمین ایجاد میکنند.
به گزارش پایگاه علمی خبری دانه، پژوهشگران دانشگاه جانز هاپکینز اعلام کردند که حسگرهای زلزله میتوانند به ابزاری مؤثر برای ردیابی زبالههای فضایی در هنگام بازگشت آنها به جو زمین تبدیل شوند. نتایج این پژوهش در نشریه علمی Science منتشر شده است.این روش نوین با استفاده از شبکههای موجود لرزهنگاری، امکان شناسایی مسیر حرکت، محل تجزیه و نقطه احتمالی سقوط بقایای فضایی را با دقتی بیشتر و در زمانی نزدیک به وقوع فراهم میکند.
هزاران شیء ساخت بشر در مدار زمین در حال گردش هستند و با افزایش تعداد ماهوارهها، بازگشت بقایای فضایی به جو زمین به پدیدهای پرتکرارتر و بالقوه خطرناک تبدیل شده است. به گفته پژوهشگران، روشهای فعلی پیشبینی محل سقوط این اجرام اغلب با خطای زیاد همراه است و نمیتواند اطلاعات دقیقی از مسیر واقعی آنها پس از ورود به جو ارائه دهد.
در روش پیشنهادی، از لرزهسنجها که بهطور معمول برای ثبت زمینلرزهها به کار میروند، استفاده میشود. هنگام ورود زبالههای فضایی به جو با سرعتی فراتر از سرعت صوت، امواج ضربهای شدیدی ایجاد میشود که باعث لرزش سطح زمین و فعال شدن حسگرهای زلزله در طول مسیر حرکت جسم میگردد. با تحلیل زمان و محل ثبت این سیگنالها، پژوهشگران میتوانند مسیر حرکت، سرعت و محل احتمالی فرود بقایا را بازسازی کنند.
این روش با تحلیل بازگشت بقایای ماژول مداری فضاپیمای «شنژو-۱۵» چین مورد آزمایش قرار گرفت. دادههای ثبتشده توسط ۱۲۷ لرزهسنج در جنوب کالیفرنیا نشان داد این جسم با سرعتی حدود ماخ ۲۵ تا ۳۰ وارد جو شده و مسیر واقعی آن حدود ۴۰ کیلومتر با پیشبینیهای پیشین تفاوت داشته است. همچنین شدت سیگنالهای لرزهای امکان تخمین ارتفاع و زمان متلاشی شدن این جسم را فراهم کرده است.
پژوهشگران تأکید دارند که ردیابی دقیق زبالههای فضایی اهمیت زیادی دارد، زیرا در هنگام سوختن این اجسام در جو، ذرات بالقوه سمی آزاد میشود که میتواند برای ساعتها در جو باقی بماند و با الگوهای جوی به مناطق دیگر منتقل شود. علاوه بر این، شناسایی سریع محل سقوط بقایایی که به زمین میرسند، برای بازیابی و مدیریت خطرات احتمالی، بهویژه در مواردی که مواد خطرناک یا رادیواکتیو در میان باشد، ضروری است.
به گفته پژوهشگران، اندازهگیریهای لرزهای میتواند بهعنوان مکمل روشهای فعلی ردیابی فضایی، از جمله رادار، مورد استفاده قرار گیرد و خطای پیشبینیها را کاهش دهد. نتایج این پژوهش نشان میدهد بهرهگیری از شبکههای موجود حسگرهای زلزله میتواند نقش مهمی در افزایش ایمنی و مدیریت خطرات ناشی از زبالههای فضایی در آینده ایفا کند.
